Met meer gemak musiceren, kunnen wij dit nu?

verslag van workshop met Eileen McEwan in Akoesticum Ede, 21 mei 2017
door Sofie Booy

Ik ben Sofie Booy, ik ben 18 jaar en volg sinds begin december 2016 altvioollessen bij Karin Dolman. Ik heb weleens last van kramp in mijn linkerschouder, en gespannenheid waardoor mijn stok gaat trillen, daarom dacht ik dat het handig was om naar deze cursus te gaan. Ik ben namelijk zelfs gespannen in mijn schouders en handen als ik fiets.

Zondag 21 mei gingen wij (Karin, Jonas, Sylven, Tim en ik) met zijn vijven en vijf altviolen in een auto op weg naar het Akoesticum in Ede, voor de workshop ‘Met meer gemak musiceren’.

Karin vertelde mij dat ik mijn altviool mee moest nemen en makkelijke kleding aan moest doen. Ik zei: nou dat wordt dus geen rokje, stel je voor dat we de spagaat moeten doen! 😉 Waarop Karin antwoordde: nou dat zou wat zijn, dat je als je de spagaat doet opeens Paganini kan spelen! We zullen zien…

Wij kwamen aan in de studio, naast Eileen McEwan (die de cursus gaf) was er nog één iemand anders. In totaal waren we dus met zijn zessen die de cursus volgden, wat op zich wel fijn was, hier kom ik later op terug.

Door middel van een PowerPoint begon ze de cursus/workshop. Ze vertelde wat over zichzelf en daarna moesten wij ons voorstellen, hoe je heet, hoelang je speelt en waarom je hier bent gekomen. Daarna begon ze met de theorie over hoe ons lichaam in elkaar zit. Bindweefsel is belangrijk en daar kwam ze ook vaak op terug naarmate de cursus volgde. Het zorgt ervoor dat alles soepel gaat in de spieren en botten maar geeft ook stevigheid en is een soort beschermlaag.

Vervolgens liet ze filmpjes zijn van verschillende mensen die aan het lopen waren, met lijnen erdoor zodat je goed kon zien of ze recht lopen. Daarna liet ze een filmpje zien van iemand die zonder benen ‘liep’ en daar zag je hoe belangrijke de functie van de rug is. Die moet recht en flexibel zijn, eigenlijk bij alles wat je doet.

Na de theorie gingen we beginnen met wat oefeningen.

We lieten onze armen langs ons lichaam hangen en gingen een beetje voorover ‘bukken’. En toen hetzelfde maar dan als je rechtop zit. Jullie snappen natuurlijk wel wat makkelijker ging. Als je recht op zit en je ademt diep in dan worden je spieren langer, als je hele tijd gebukt loopt of wat dan ook, dan heb je kortere spieren.

Dit kan je thuis ook even proberen:

We gingen zitten met beide voeten op de grond en onze handen onder je benen. Je moest je handen zo ver mogelijk naar achteren schuiven tot dat je je ‘zitbot’ voelde. Als je dat kon voelen moest je je handen gewoon naast je lichaam houden en net iets voor het zitbot gaan zitten.  Dan zit je recht. En dat is eigenlijk al heel belangrijk.

Met staan geldt eigenlijk precies hetzelfde, je moet zelf een beetje je bekken naar voren en achteren bewegen en kijken wat fijn voelt, waardoor ook je borstbeen recht te staan komt en je het gevoel hebt dat je bekken en borstbeen op een lijn zitten.
Verder was er nog een oefening dat je op je op kiezelstenen moest gaan staan en je focus breed houden, hoeveel voel je dan nog van de kiezels? En als je je focust op een klein ding (in ons geval als we spelen dus op noten) hoe goed voel je dan nog de kiezels?
Het kwam erop neer wanneer je gefocust bent op een detail, dat je dan de kiezels veel minder voelt.

Vervolgens ging ze bij iedereen kijken hoe je je altviool op je schouder legt, en hoe je dat eigenlijk zou moeten doen. Ze kon hierdoor bij iedereen goed zien hoe het ging en wat er fout was, dat kan normaal niet met een wat grotere groep mensen. Nu kwamen we bij sommigen tot de conclusie dat bijvoorbeeld de kinsteun verhoogd zou moeten worden, of in mijn geval een andere (midden) kinsteun. Ik had wel regelmatig last van mijn linkerschouder, omdat ik die dus naar voren houd, om mijn alt recht te houden. Ook had/heb ik mijn benen altijd gestrekt als ik sta, vooral mijn knieholtes, waardoor ik niet vrijuit kan bewegen en het altijd een beetje krampachtig gaat. Ik vertel dit erbij zodat als je dit leest, je het ook bij je zelf kan controleren en misschien lost dat wel je probleem op!

We kregen allemaal dingen waarop we moeten letten, maar wat voor iedereen natuurlijk even wennen is omdat je eenmaal gewend bent aan wat je normaal doet.

We hebben geen spagaat gedaan en kunnen nu ook nog geen Paganini spelen. Maar we kunnen wel recht zitten en staan en hopelijk zijn onze problemen nu verholpen, als je er maar aan blijft denken: Staan mijn benen/voeten goed? Is mijn rug recht? Ben ik niet gespannen in mijn schouders? Et cetera.

We hebben een leuke en leerzame middag gehad. Met dank aan Karin die ons op de cursus heeft gewezen en Eileen die dus cursus gaf.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen via info@rolfingpraktijkmcewan.nl
Of via de website: www.rolfingpraktijkmcewan.nl


Verslag Masterclass Richard Wolfe

Utrecht, 14 januari 201720170114_021

Deze workshop “Ter voorbereiding van het Nationaal Altvioolconcours 2017” werd door de doelgroep aanvankelijk wat afwachtend bekeken: Welke van de 20 concours-deelnemers zouden het lef hebben (“just watch this!“) om hun spel in een openbare masterclass te laten bekritiseren door conservatoriumdocent en NedPhO-aanvoerder Richard Wolfe?

Uiteindelijk heeft de leergierigheid het gewonnen van de verlegenheid: Wie niet waagt, die niet wint! De vijf moedigen waren:

  • Esther Fernandez Olalla (Codarts),
  • Raquel Sanchez Gonzalez (Codarts, hors concours),
  • Kardelen Buruk (KonCon),
  • Martin Moriarty (CvA)
  • William Murray (CvA). .

Helaas was de pianist ziek, dus het moest allemaal zonder begeleiding, maar dat mocht de pret niet drukken.

Het “Konzertstück” van Enescu is één van de drie verplichte werken in de eerste ronde van het concours. De overige twee verplichte werken zijn: Een Mozart-duet viool/altviool en een opdrachtscompositie van Oene van Geel, die pas vorig week is uitgegeven.

Vandaar dat bijna alle deelnemers ervoor hadden gekozen om aan het stuk van Enescu te werken in de masterclass. Dit is een echte “Pièce de concours“, geschreven voor de eindexamens bij het conservatorium in Parijs (vorig jaar heeft de DVS over deze categorie stukken een aparte workshop gegeven). Het bevat een groot aantal technische uitdagingen, die allemaal binnen 10 minuutjes de revu passeren: Arpeggio’s, chromatische toonladders, van laag tot heel hoog, akelige dubbelgrepen, noem maar op.

Sommigen maken grote indruk met zeer precies en virtuoos linkerhandwerk, maar hebben dan weer moeite met stokindeling, adem en frasering. Anderen zijn onzeker mbt de intonatie op dubbelgrepen. Sommigen hebben moeite om genoeg klank te produceren in de uitbundige passages, anderen vinden juist een uitdaging in het maken van een voldoende subtiele pianissimo. Een terugkerend gespreksonderwerp van de docent is het verbinden van noten en frasen en de rol van streek en vibrato hierbij.

Ondanks dat ik me had voorgenomen om geen individuele prestaties met naam te noemen, wil ik toch twee uitzonderingen maken:

Ten eerste Raquel Sanchez Gonzalez (Codarts), die geen concoursdeelnemer is, maar heeft laten horen dat ze met haar Walton-concert goed bezig is.

Ten tweede William Murray, die niet alleen in bezit is van een erg mooie Amati altviool, maar tevens een verpletterende Hindemith op.25/1 in huis blijkt te hebben.

De deelnemers (en toehoorders) hebben veel inspiratie opgedaan bij deze uitgebreide masterclass-dag, wat dat betreft is het Nationaal Altvioolconcours, dat over een maand begint, opeens heel veel dichterbij gekomen. Veel dank aan Richard Wolfe! En wij wensen iedereen heel veel succes met de laatste weken van concoursvoorbereidingen!

Kristofer G. Skaug

20170114_029 20170114_037

20170114_04520170114_053

 

 

 

 

 

 

20170114_054

 


Verslag “Uit de keuken van” Prunella Pacey

door Vincie Faas

Op zaterdag 6 februari nam ik deel aan de workshop door Prunella Pacey “in de keuken van..”. ’s Ochtends vroeg om 10u begonnen we gezamenlijk met een kopje thee en een voorstelronde. We waren met een select gezelschap waardoor dit ook goed mogelijk was.

IMG_0422Alvorens we gingen spelen namen we de tijd voor een warming-up. Beide voeten stevig op de grond staan en je spieren ontspannen is de basis voor het altviool spelen. Nadat iedereen ontspannen en los was mocht iedere deelnemer een stuk spelen. Omdat we met een klein groepje waren was er voor iedereen voldoende aandacht. Individuele oefeningen werden afgewisseld met groepsoefeningen. Van streektechniek tot klank maken. Zowel de linker- als de rechterhand kwam aan bod.

Rond 13u stond er een heerlijke lunch voor ons klaar in de keuken. Op ons gemak hebben we hiervan kunnen genieten.

Na de lunch zijn we nog verder gegaan met altviool spelen. Ikzelf mocht een aantal stokken van Prunella proberen en ervaren hoe groot het verschil kan zijn in je spel. Erg leuk om mee bezig te zijn en leuk om de reactie van anderen te horen hierover. Nadat iedereen had gespeeld en tips had meegekregen om mee aan de slag te gaan, sloten we de dag af met een yogasessie. Nog even totaal ontspannen na een intensieve dag. Alle informatie laten bezinken om vervolgens tevreden met veel nieuwe ideeën naar huis te gaan.


Verslag Workshop en Concert Jutta Puchhammer

door Laura Keuzenkamp

Afgelopen zondag, 18 oktober, was er in de Trinitatiskapel in Dordrecht een lezing/workshop over natuurlijke beweging met aansluitend een recital door Jutta Puchhammer.

010 - detail

Tijdens de lezing, die hier en daar ook het karakter had van een workshop, vertelde Jutta uitgebreid over welke bewegingen een heel natuurlijk karakter hebben tijdens het bespelen van de altviool. Zo werd bijvoorbeeld de vergelijking gemaakt tussen het krabben op je schouder en het spelen in hoge posities. Op het eerste gezicht lijkt het spelen in hoge posities heel oncomfortabel en onnatuurlijk, maar toen iedereen eerst aan zijn of haar schouder had gekrabd, zag iedereen de gelijkenis en voelde het positiespel gelijk een stuk natuurlijker aan.

366 - detail

Ook hebben we veel geleerd over het vasthouden van de stok. We moesten een apparaatje (stemapparaat, metronoom, telefoon, oid.) vasthouden met de vingers aan de ene kant en de duim aan de andere, waarna Jutta ons bewust liet worden van de functies van de verschillende vingers als we iets vasthouden. Daarna werden de stokken erbij gepakt en voelde iedereen gelijkenissen met de voorafgaande oefening. Wat vooral bleek, was dat de duim voornamelijk een ondersteunende rol heeft.

Daarnaast liet Jutta ons ook zien hoe een positiewisseling eigenlijk werkt: door een vinger van de linker hand op het bovenbeen te plaatsen en daarna te beseffen dat je wel móet loslaten voor je van A naar B kunt verplaatsen.

Door deze inzichten in hoe natuurlijke bewegingen toegepast kunnen worden bij het altvioolspel, zijn er meer oefeningen die je kunt doen om je techniek te verbeteren, zonder in eerste instantie naar je instrument te grijpen.

Na een gezellige pauze met zelfgebakken appeltaart én warme chocolademelk met slagroom, was er een recital door Jutta Puchhammer en Caecilia Boschman (piano). Op het programma stond geen standaard altviool-repertoire, maar onbekende werken van Canadese en Franse componisten.

015 - detail
Het concert begon met delen uit een bekend werk van Prokofjev: Romeo et Juliette. Dit stuk alleen was al genieten en beloofde veel goeds voor de rest van het concert. Hierna volgden twee stukken van de Canadese componisten Isabelle Panneton en Nikolas Gilbert.

Het stuk van Gilbert bestond uit 25 fragmenten die eerst allemaal gespeeld moesten worden en vervolgend naar keuze herhaald, waarbij de fragmenten nooit in dezelfde volgorde mochten passeren. Dit was voor Jutta de eerste keer dat zij dit stuk speelde, maar zij slaagde er in een spannende en gewaagde ‘compositie’ neer te zetten, welke zeker werd gewaardeerd door het aanwezige publiek.

Tot slot speelden de musici drie stukken welke geschreven werden als verplicht te spelen eindexamenrepertoire voor altvioolstudenten van het Conservatoire de Paris.


Verslag Masterclass Jürgen Kussmaul

Verslag door deelneemster Steffie de Konink
Zondag 19 april 2015, Cultuurschip “Thor”, Zwolle

Afgelopen zondag kregen we (Andrea Passalacqua, Anuschka Pedano en ik) de masterclass met Jürgen Kussmaul die we gewonnen hadden met het Britten Altviool Concours. Jürgen bleek erg aardig te zijn en hij sprak goed Nederlands. Hij heeft me goede aanwijzingen gegeven. Tussendoor vertelde hij leuke verhalen om uit te leggen wat hij bedoelde. Een ding wat hij zei was bijvoorbeeld dat ik heel goed moest luisteren hoe iets voelde. Als het niet goed aanvoelt, legde hij uit, dan moest ik proberen het net iets anders te doen; bijv. door een andere dynamiek of tempo te kiezen. Hij vertelde hierbij dat hij dat zelf ook had moeten doen toen hij na zijn ongeluk moest leren zijn alt anders vast te houden.

Kussmaul_3 Kussmaul_4 Kussmaul_1

Het was een super leuke en leerzame masterclass. Dank je wel Staalbankiers voor de prijs, Het Britten orkest dat ze dit geregeld hebben en Jürgen voor al zijn aanwijzingen.

Steffie de Konink


“Mooi, maar ‘t kan beter…” (verslag Masterclass Tabea Zimmermann)

recensie/verslag door Adriaan van ‘t Wout

Op weg naar TivoliVredenburg te Utrecht, waar zaterdagochtend 21 maart 2015 de wereldwijd gevierde Tabea Zimmermann een Masterclass zou geven, stuitte ik op tieners die zich verdrongen voor de ingang. Een goed teken, dacht ik aanvankelijk, maar ze stonden in de rij om kaartjes te bemachtigen voor de populaire popgroep ‘Tokio Hotel’. De belangstelling voor de masterclass was aanzienlijk geringer; slechts een 30-tal altvioolvrienden en -vriendinnen had de moeite genomen om zich naar ‘Cloud Nine’ te begeven. Darija Kozlitina (Rotterdams Phil), Frank Brakkee (Radio Fil) en Roald van Os (DVS) hadden uit 16 aanmeldingen 4 jonge talenten geselecteerd die de confrontatie met de Master mochten aangaan.

20150321_MC_016Elisa Karen Tavenier oogste complimenten over deel 1 uit het Konzert in D, Opus 1 van Karl Stamitz. “Mooi, maar … (gevolgd door het onvermijdelijke) … ’t kan beter. Je speelt nog te veel met de linkerhand van een violiste. De altviool lijkt wel op een viool, maar moet toch anders bespeeld worden”. Tabea onderstreepte dit met een reeks rek- en strekoefeningen voor de linkerhand en het advies toonladders over 3 octaven te studeren met opschuivende posities en speciale aandacht voor de zwakste schakel: de pink. Tenslotte nog: “Kantel de alt, wees flexibel, maak verschil in houding bij het spelen op de C-snaar en de A-snaar.”

20150321_MC_033Hessel Moeselaars interpretatie van de Sonate Opus 147 van Sjostakovitsj riep bij Tabea vragen op: “Wat voel je bij het spelen van dit stuk?” Moeilijke vraag, die de kern aansneed van de sfeer achter de noten. Haar advies: “Maak grotere verschillen tussen pp en ff, zing een paar passages als je studeert en probeer jouw gevoel dan over te brengen op het publiek. Studeer langzaam en werk meer aan de expressiviteit”.

20150321_MC_065Vervolgens imponeerde Iteke Wijbenga haar toehoorders met het 1e deel uit het altvioolconcert, dat Béla Bartók onvoltooid had achtergelaten. “Als je dit werk gaat spelen, moet je eerst uitzoeken wat van Bartók is en wat Serly daaraan heeft toegevoegd. Er staan bv. onlogische tempo aanwijzingen in. Luister naar de muzikale taal van Bartók en maak dan jouw eigen concept”, sprak de Master eerst, gevolgd door: “Mooi, maar … Was je nerveus?”. Iteke knikte. “Dat hoort er bij, accepteer dat je nerveus bent en bestrijd het niet, want dan wordt het gevoel alleen maar erger”. Vanuit de streektechniek werd daarna intensief gewerkt aan meer klankvolume en de opbouw van de dynamiek naar hoogtepunten. “Vertel het verhaal en maak het spannend”.

20150321_MC_118Lisa Eggen sloot de rij overtuigend af met een deel uit de Sonate Opus 11 nr. 4 van Paul Hindemith. Maar desondanks besteedde Tabea veel aandacht aan de stoktechniek. “Gebruik je rechterhand bewust, niet alleen om meer toon, maar vooral om een ‘kernachtiger’ geluid te produceren. Maak een groter verschil in de dynamiek, varieer het tempo van het thema en stel je vingerzetting altijd in dienst van de uitdrukking”, waren kort gevat haar aanwijzingen.

Na afloop van de Masterclass probeerde ik Tabea Zimmermann te strikken voor een interview, maar wegens tijdgebrek kon dit zo niet plaatsvinden. “Stuur mij uw vragen per email en ik zal ze beantwoorden”, beloofde ze. Kort voor de paasdagen vielen ze in mijn mailbox.

Mijn vraag, of (in het algemeen gezien) expressiviteit in het spel van een student beïnvloed wordt door de leeftijd, kon en wou ze niet rechtstreeks beantwoorden.

”Ich möchte die vier jungen Menschen nach einem einmaligen Unterricht vor Publikum nicht beurteilen. Die Ausbildung ist langwierig und komplex und je nach Möglichkeiten zu gestalten. Ich kann weder Lehrer noch Studenten ‘einordnen‘, kann bei einer Masterclass nur eine Momentaufnahme mitnehmen und auch nur einen kurzen Einblick in meine Arbeit geben.“

Op de vraag, naar de reden waarom zij zoveel aandacht besteedde aan toonvorming, ging zij dieper in:

“Ich sehe die Tonproduktion als einen sehr komplexen Vorgang der aus sehr vielen einzelnen Faktoren zusammen wachsen muss. Mir geht es hauptsächlich um die Relation der Elemente. Das heißt, daß der Bogendruck im Verhältnis stehen sollte zum Gegendruck der linken Körperhälfte, des Daumens, des Arms, der Finger, der Saite etc. Der eine Student konzentriert sich zu sehr auf links, der andere zu sehr auf rechts. Man muss sehr viele verschiedene Techniken erlernen und ausprobieren, ehe man seinen eigenen ‘schönen‘ Ton gefunden hat. Und sobald man etwas gefunden hat, sollte man gleich noch einige Varianten dazu erlernen.“

Zouden instrumentalisten vaker lyrische passages eerst moeten zingen en dan pas spelen?

“Ja, unbedingt erst singen!! Die innere Vorstellungskraft wird trainiert und die Hände können dann den Ton viel besser entstehen lassen. Rhythmus, Melodie, Harmonie, Ausdruck etc. sind alles Teilbereiche, die bis ins Unendliche wachsen können. Da gibt es kein ‘fertig‘. Es kann so herrlich sein, gemeinsam mit der Musik zu wachsen und nach einigen Jahren den Blick auf ein Werk noch einmal komplett zu ändern.

Ich wünsche allen Lesern Geduld und Experimentierfreude.J “

Wie bovenstaande tips ter harte neemt, beseft wat er schuilt achter de woorden: „Mooi, maar …. ‘t kan beter”. En degene, die ook uitvoeringen kon bijwonen van Hindemiths ‘Der Schwanendreher’ in Utrecht en Amsterdam door Tabea Zimmermann met het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Markus Stenz, heeft ervaren wat op een altviool allemaal mogelijk is. Het waren drie leerzame dagen.

Adriaan van ’t Wout.


Verslag Masterclass Mikhail Zemtsov

Rietveldtheater Delft, 21/02/2015
Verslaggever: Kristofer G. Skaug

Redactionele opmerking: Recensies worden op persoonlijke titel gepubliceerd, en vertegenwoordigen derhalve geen officiëel standpunt van de DVS.

In het knusse Delftse Rietveldtheater is een kleine schare toehoorders gekomen om Mikhail Zemtsov te zien lesgeven aan drie jonge altviolistes, allen afkomstig van het Hellendaal Vioolinstituut in Rotterdam.

Annina Kroon (17) mag als eerste aan de slag, met het eerste deel uit het altvioolconcert van Zelter – voor iedere altvioolleerling een absolute klassieker. Ze speelt het stuk eerst een keer helemaal voor.019_Annina_zoom

De maestro zit op een stoel in de hoek van het podium toe te kijken. Het hoofdthema (Es-groot drieklanken) – meer solistisch. Per frase ademen.

Dynamiek varieren, spannend maken. Je moet het publiek kunnen verrassen. Dat zijn de momenten waarop wij als artiest heel erg kunnen genieten! Je moet je voelen als koningin van het podium, dat je het publiek om je vinger weet te winden. In het verhaal gebeuren er interessante dingen, dat moet je als podiumartiest onderbouwen.

Mikhail tokkelt de begeleiding mee op zijn altviool. Dan begint Annina aan de loopjes. Wat is dit? Niet bezorgd kijken! Houd het licht, speels! En vooral: Nooit met enige spier in je gezicht verraden dat je een foutje gemaakt hebt!

Anuschka Pedano (14) is nu aan de beurt. Ze heeft onlangs een mooie grote altviool gekocht, maar heeft er nog geen geschikte kist voor, en draagt hem nog rond in een kartonnen doos (komt goed!). Mikhail gooit er nog een mopje tussendoor: “wisten jullie dat de eerste altviool ontstond als een werkongeluk van een dronken italiaanse vioolbouwer, die snaren heeft gezet op een vioolkist“.

Anuschka werkt aan een Georgische dans, “Charumi” van de componist Tsintsadze.

De030_Anuschka_Mikhail_zoom uitdagende 5/8-maat gaat haar goed af. Er wordt gewerkt aan de streektechniek bij de dubbelgrepen. Het heeft een percussieve karakter (Mikhail kan het weten, hij is zelf opgegroeid in Tsjetsjenie), maar de klank mag er niet onder lijden!

De accenten in de loopjes moeten eruit springen. Je moet kijken naar die Georgische dansen op YouTube. Heel veel energie, power. Dat moet je hebben in je streek. Wilder, meer explosief. Bij de slof. Dit is volksmuziek, geen klassiek.

Mikhail tokkelt nog altijd mee om een begeleiding te verzorgen, bij gebrek aan een pianist. Let op de harmoniewisselingen. In deze passage is het … ‘mysterieus?’ Ja! Dat woord wilde ik horen.

En dan weer uitbundig, vrolijk: Feestje! Stamp maar met je voet! Maar maak geen haast, op een feest heb je nooit haast! Meer profiel op de 1 en 3 van de 5/8 maat.

Zoek dialoog tussen de frasen, anders wordt het monotoon.

Ken je een instrument dat heet “doedoek”? Duduk. Schrijf het op. Zoek het op YouTube. Dat is een blaasinstrument, als een hobo met een hele grote riet (doet na op altviool, fluistertoon). Je moet op je alt de suggestie opwekken van zo’n klank.

Als laatste mag Ursula Skaug (17) aantreden. Ze speelt het Adagio & Allegro van Schumann, oorspronkelijk voor hoorn. Dit is best lastig zonder begeleiding, want de melodie wisselt alsmaar tussen de altviool en piano.

Eerst het a034_Uzzy_zoomdagio-stukje. Frasering is bij Schumann vaak niet “symmetrisch”, het antwoord kan veel korter zijn dan de “vraag”. Er moet spanning opgebouwd worden. Lichtere streek bij lichtere stemming.

Je moet goed weten wat je wilt, met kleur, intervallen en timing. Je begint vaak heel goed, maar daarna moet je doorgaan met dezelfde intensiteit en doordachte klank. Genieten van de belangrijke noten.

Soms mag je de frase niet zelf afmaken, omdat daar de piano dat moet doen. En in de frase is niet altijd de belangrijkste noot ook de luidste, die kun je ook 046_Uzzy_zoomaangeven met de timing (bijvoorbeeld rubato).

Soms in een gesprek is de timing allesbeslissend, hoe je antwoord aansluit op de vraag.

Het hoogtepunt: Je wordt er als artiest op afgerekend, of je emotioneel oprecht bent. Dus daar moet je met je gedachten en je gevoel helemaal naartoe werken. Anders komt het niet overtuigend over.

Wij gaan vol memorabele uitspraken en inspirerende gedachten weer naar huis. Dank aan Mikhail voor deze Masterclass, en dan ook aan Henny Marée voor de medewerking om deze reeks in het Rietveldtheater mogelijk te maken.


Verslag Kerst met DVS

Door weer, wind en sneeuw hebben ongeveer 30 altvioolfanatici zich op zaterdag 27 december naar de DVS kerstbijeenkomst geploegd. Terwijl Darija Kozlitina en pianist Daniël Kramer de Rietveldheaterzaal alvast vulden met flarden woestmoeilijke Hindemith, liepen de eerste vrijwilligers zich om 14.00 uur al warm met het klaarzetten van een heerlijke borreltafel. De foyer van het Rietveldtheater in Delft heeft nog niet zo lang geleden een mooie lik verf gekregen en dat was goed te zien! Een prima locatie voor een kerstbijeenkomst.

Na ontvangst van alle gasten – waarbij we als organisatie ook een paar voor ons onbekende gezichten troffen – kon het recital dan eindelijk beginnen. Als aftrap gaf het bestuur van de DVS eerst nog een korte presentatie van de inspanningen over het afgelopen jaar. Er werd kort verteld over het succesvolle bezoek in november van de Nederlandse delegatie aan het Internationaal Altvioolcongres in Porto, waarbij Nederland een prominent(er)e rol heeft gekregen.

IMG_1847

Het DVS bestuur (vlnr: Roald van Os, Emlyn Stam, Stijn van der Schoor en Karin Dolman) berichten over de belangrijkste DVS mijlpalen in 2014

DVS heeft ook het voornemen om zélf in 2018 het Internationaal Altvioolcongres in Rotterdam te gaan organiseren. Het bestuur vroeg daarom alle aanwezigen om vooral nu al mee te denken hoe we dit grootse plan kunnen bolwerken met elkaar.  In 2016 moet er namelijk al een financieel plan klaarliggen, er is op korte termijn werk aan de winkel! Omdat het project bovenop het takenpakket van het dagelijks bestuur (allen vrijwilligers) komt, is er een dringende behoefte aan vrijwilligers die mee willen helpen bij de voorbereidingen. Tot groot genoegen van het bestuur hebben zich na afloop van de bijeenkomst al wat mensen aangemeld die graag ‘in natura’ willen bijdragen aan dit internationale congres. Ook heeft DVS er weer een paar Vrienden bijgekregen.

Met een goed glas glühwein of een lokaal Delfts biertje in de hand konden de bezoekers genieten van een trio van Beethoven in bewerking voor 3 altviolen door maestro Emlyn Stam, Darija Kozlitina en Karin Dolman. Darija Kozlitina en pianist Daniël Kramer tekenden voor de Opus 11 nr. 4 sonate van Hindemith. Karin Dolman en Darija Kozlitina trakteerden het publiek op het prachtige lament van Frank Bridge. Na dit duo vlogen de vonken er bij Karin vanaf in het Scherzo van Brahms.

WP_20141227_14_48_24_Pro

Trio van Dvorak bewerkt voor 3 alten: vlnr. Emlyn Stam, Darija Kozlitina en Karin Dolman.

Emlyn Stam presenteerde in een duo van Stamitz voor 2 altviolen zijn getalenteerde leerlinge Anna Jurriaanse. Als slotstuk vormden alle aanwezige Vrienden van de DVS een altvioolensemble (klik hier om een video te zien) om zo samen met bariton Jan van der Elst (tevens bouwer van altviolen) twee kerstliederen te spelen.

IMG_1865

Gezellig naborrelen in de foyer van het Rietveldtheater.

In de gezellige en heerlijk warmgestookte foyer werd onder het genot van een hapje en een drankje nog even nagepraat over het concert. Geïnspireerd door al die mooie altvioolklanken, opgewarmd en voldaan keerde iedereen weer naar huis.

Roald van Os


Verslag DVS-workshop ‘Vignets’

Het is even wachten op de deelnemers, de NS wil namelijk niet meewerken, maar na enige tijd kan de workshop beginnen.

Het onderwerp is vignetten, Frans voor een kleine klimplant, oftewel een juweeltje
in de muziek. De meeste van deze stukjes zijn geschreven voor viool, maar op deze middag wordt duidelijk dat de altviool behalve in zijn mooie klank ook in
virtuositeit zeker niet onder doet voor de viool. Dit komt tot uiting bijvoorbeeld
in La Campanella van Paganini, gespeeld door Vincent Peters. Daarna probeer ik de
alt te laten zingen in de Vocalise van Rachmaninov.

20141207_Vignets2

Na de masterclass krijgen de toeschouwers een recital van Ron Ephrat en Rodrigo Robles De Medina. Allerlei stukken, 13 in totaal, zijn te horen. Tussen de stukken worden verhalen verteld over de stukken en hun componisten. Er wordt afgesloten met een verhaal over Jascha Heifetz. De moraal is dat hoe klein de opkomst voor het concert ook is, als artiest moet je altijd proberen je publiek te raken.

Duleen van Gunsteren


Verslag Workshop Podiumvrijhied door Michiel Holtrop

Ga lekker zitten, pak een kussentje in je rug.
De koffie en thee komt er zo aan.Dé ideale start van een workshop.Michiel Holtrop, altviolist en werkstress-coach, kon geen betere start geven om aan de 8 deelnemers duidelijk te maken dat we ons in een veilige omgeving bevonden en dat de meegenomen altviolen uiteindelijk een ondergeschikte rol zouden gaan spelen.

Michiel: “Altvioolspelen is meer dan je vingers bewegen”.
Het lijkt een losse flodder.

Vervolgens schotelen we elkaar de heerlijkste gerechten voor. Dé metafoor voor het altviool spelen.
Wíe heeft geleerd je deze spaghetti te maken, hoe weet je hoe je pastasaus moet maken, hoe krijg je een snelle hap gemaakt en ben je daar tevreden mee,  is je recept wel eens mislukt, heeft een mislukking je wat gebracht?

Kortom, er zijn vele manieren om dingen te leren maar vooral ook, wat vind ík zelf belangrijk om te leren.
Ben ik tevreden met het recept op de achterkant van de verpakking of voeg ik zelf ingrediënten toe?
Proef ik wel kritisch genoeg of maak ik liever zelf de heerlijkste gerechten die ík lekker vind.

Vervolgens gaan we ons inbeelden dat we een dier zijn. Is dat door de anderen te raden? Ja!
Maar ook lopen we treurig, zelfverzekerd, angstig en verbaasd door de sfeervolle ruimte.
Wat doet dat met je maar ook hoe komt een bepaalde houding over op anderen.
Wees je bewust van je uitstraling niet alleen voor het publiek maar vooral ook voor jezelf.
Het is als een toneelstuk, je kunt jezelf voordoen als een ander. En tegelijk is het echt, wordt je steviger als je rechterop staat.

Langzaamaan komen de contouren van het antwoord op de begin-vragen: “hoe houd ik mijn zenuwen onder controle te houden tijdens
een optreden” of “hoe kom ik af van een trilstok” in beeld.

Na de lunch, ons aangeboden door het Nederlands Philharmonisch Orkest, gaan we aan de slag met onszelf.

Wat wil ik, in welke “mood” wil ik zijn als ik op het podium sta.

Maak je eigen veilige cirkel. Denk aan iets moois/goeds als je daarin staat.
De intentie van deze oefening was duidelijk maar het viel nog niet mee om je gedachten a la minute te sturen.

Vervolgens oefenen we om onszelf van een afstand te bekijken en beluisteren.
Constateer niet in de ik vorm: ik kon me niet concentreren want… maar:
Zij/hij was afgeleid door…daarom kon ze/hij zich niet concentreren.
Of: het lukte haar/hem niet een grote toon te maken
Stel daarna jezelf vragen: Wat zou ze tegen die afleiding kunnen doen. Waarom kon ze geen grote toon maken?
Ga daarna weer aan de slag met de antwoorden die je jezelf hebt gegeven. Kortom: wees je eigen leraar.

Benoem vooral ook de positieve dingen, naar jezelf toe maar ook naar anderen.
Geniet ervan dat het zuiver is, dat het mooi klinkt, dat je vibrato lukt…

Wat neem je mee van deze workshop?

Zoals de deelnemers het plastisch verwoordden:
Ik heb geleerd hoe je je gedachten kan veranderen door “stupid” oefeningen.
Doordat ik tijdens het spelen meer aan positieve dingen denk  ben ik meer relaxed
Ik beslis wat ik wil ondanks wat anderen zeggen
Dat ik meer “inbeeldtijd” moet nemen voordat ik begin
Het is niet alleen belangrijk hoe het klinkt maar ook hoe men je ziet
Ik weet nu dat er meer manieren zijn om iets te leren: “Altviool spelen is niet alleen je vingers bewegen”.

De website van Michiel Holtrop is: http://werkstresscoaching.nl/podiumvrijheid/