Wellington IVC Blog #5 (final)

Kristofer G. Skaug, DVS

Tuesday Sept. 5th, the last day of the 44th International Viola Congress: Fortunately, it has been so busy that there was no time to get nervous about my own lecture this morning, titled “Viola resources, archives and databases worldwide: How to locate and preserve our repertoire“. A joint undertaking with Daphne Gerling (AVS) and Myrna Layton (Primrose International viola Archive), resulting in a combined 40-minute presentation and 10 minutes left for Q&A with the audience. Considering the early time slot at 9AM, the attendance was really good, and there seems to be interest in a follow-up at future IVC congresses.

During the break after our presentation, I went on a shopping spree in the exhibition area and bought a block of “Bespoke Rosin” (can’t wait to find out how that works!), and various books of sheet music. At this point, I also started handing out our super cool IVC Rotterdam stickers, ensuring that everybody brings home a bunch of stickers to distribute among their viola friends.

In the afternoon, the venue once again switched to St. Andrews on the Terrace, where the Augusto Vismara Viola Ensemble gave a much-awaited concert. My expectations were quite high, as there were several premieres on the programme. Unfortunately, one of them was withdrawn because the composer – Augusto Vismara himself – could not make it to the Congress.

The Andante Cantabile for Viola Quartet by Hendrik Waelput is no novelty, but it is rarely performed by a good set of professionals – which evidently is what it takes to make this piece truly interesting. This was followed by two transcriptions of Haydn’s Baryton Trio no.7 and Divertimento no.1. Very well done, although the Italian temper at times took the interpretation a bit to the extreme.

Pietro Mascagni’s instrumental evergreen Intermezzo from Cavalleria Rusticana is always sure to tug at the heartstrings of the audience, but this viola quartet rendition evoked enthusiastic applause above expectations. One could tell that the performers themselves enjoyed it, too.

Robert Kahn (1865-1951) has left us a Serenade (op.73) which is originally for oboe, horn and piano. But he also had the good taste to provide an alternative instrumentation for 2 violas and piano, which was presented here. A very passionate piece of music, but in the end I found it a bit long. Perhaps my ears and mind were just too tired to absorb such a dosage of sound after almost 5 full days of viola music.

The best was saved for last: The world premiere of Waves for four violas and piano, by Giorgio Mirto (1972). It starts calmly, but builds up with John Adams-like ostinatos (mostly with a warm-blooded viola melody on top) and culminates in a lot of Italian temperament before it ebbs back out into the initial serenity.

The applause from the very enthusiastic audience was rewarded with a short recap of the Intermezzo by Mascagni.

For the very last regular presentation session of this congress, I chose to attend Raquel Bastos’ lecture recital “Essencia Urbana: from composition to interpretation“. Raquel discussed the interactions between herself and composer Cecile Elton in the project Essencia Urbana, compositions inspired by Portuguese and Argentinian poetry. She also played different parts of this suite as she went along, and in the end the music itself was (for me) the most memorable part of this presentation.

Just like last year in Cremona, the official Closing Ceremony of the Viola Congress was marked with a performance of the massed viola orchestra, playing a selection of Michael Kimber works under the baton of Marcin Murawski. As one would expect from such an event, there are more violists on stage than in the audience, so it was very successful. Some of us perhaps regretted not having been able to attend all the rehearsals (sorry again, Marcin!). Nevertheless it was worth doing.

So… for the festive celebration of a good congress: The Gala Banquet at the New Zealand Parliament Building (only 5 minutes’ walk from St Andrews) was a very chique event. ANZVS Secretary Greg McGarity and his wife played viola/violin duets by Beriot and others. A very fine performance!

Then came the time for speeches, first by the New Zealanders themselves, and then by IVS president Carlos Maria Solare. He in turn passed the microphone to me, as it is IVC tradition for the Host of the next IVC to have the “famous last words”. My thanks went (and will forever go) to our hosts Donald Maurice and Gillian Ansell, as well as the absolutely amazing congress manager Elyse Dalabakis. The organization was flawless, and the heartwarming hospitality was way, way, way (!) beyond call of duty.

It was an emotional moment for me to publicly blow out the candle for this year’s congress, and at the same time welcoming all Violists near and far to our congress in Rotterdam next year, with the words: “Tot ziens in Nederland“!

Wellington IVC Blog #4

Kristofer G. Skaug, DVS

Monday morning, September 4th: Time to put on my “IVC 2018 Committee Chairman” hat for a rise-and-shine meeting with the board of the International Viola Society, at Vice President Jutta Puchhammer’s hotel suite across the street. I come armed with a powerpoint presentation to help describe our congress plans for next year. I received a lot of helpful feedback and advice, and fortunately the board was quite happy with our direction so far. So I got their blessing to hold my “welcome to Rotterdam” speech at tomorrow’s closing gala dinner.

In the afternoon we once again convened at St. Andrews on the Terrace. The “Wellington Congress Viola Orchestra” (consisting of students from the New Zealand School of Music) had readied itself for a string of solo concertos.

Graupner’s double concerto for Viola d’Amore and Viola was a new discovery for me. Our host Donald Maurice could finally be heard on his favourite instrument, alongside Marcin Murawski on the viola. It was admirably performed. I did feel however that the orchestra was a bit oversized for such a piece (6 celli?), as the Viola d’Amore at times was drowned out.

Kenneth Martinson demonstrated impressive virtuosity in the Rolla D-major concerto, a real finger cracker. In a way it was a reminder of the various lectures and recitals on the topic of Rolla last year at the Cremona IVC.

The orchestra now took centre-stage on its own, with the Suite no. 3 for strings by Respighi. A good find for the list of “works in which the viola section has a significant solo part”. Conductor Martin Riseley hauled this one ashore, with a big cheer for the intrepid foursome in the viola section.

In Michael Kimber’s “Variations on a Polish Folk Melody”, our resident Polish Kimber-connoisseur Marcin Murawski had the lead role. After a dozen or so variations, Renée Maurice appeared behind the orchestra to give us the vocal rendition of said folk song, with a very convincing Eastern European intensity. But contrary to expectation, this recurrence of the main theme did not signal the beginning of the end, more like the halfwaay milestone. There was lots more work to do for Marcin Murawski and the orchestra, which seemed to enjoy indulging in the Polish swagger. All in all, much pleasure was had!

The audience could just stay in their seats for the next concert, which was another “Potpourri” session. The first piece was “Siete canciones populares españolas” by Manuel de Falla. An appropriate amount of mediterranean temperament surfaced towards the end of the suite. Good work by the lone Spanish congress delegate Gema Molina Jiménez, who confusingly has a Swedish flag and a Moose-warning sticker on her viola case.

The duo Katrina Meidell and Daphne Gerling played “In Paris with You” by Shawn Head. The mood of this piece struck me as nostalgic.

Elisabeth Smalt came on stage to complete her advocacy for “silent music”. In “Woman, Viola and Crow” by Frank Denyer, the vocabulary of the music was augmented with high heels hammering on a plate, rustling seashells, and occasional crow-calls.

An eerie acoustic landscape is created. This music seems in a way beyond “like” or “dislike”, it just is. The same might be said for Morton Feldman’s “The Viola in my Life III” (1970), now with a piano interacting in a very elemental way with the viola sounds, no more crowing, shell-rustling or foot-stamping, what remained were pizzicato’s and solitary bow strokes. By thus taking away sound by sound, silence was approached.

The next section of the concert consisted of works by Penderecki, performed by Daniel Sweaney. The “Sarabande, Tempo di Valse, Tanz” for solo viola exposed a very warm and pleasant sound from the viola. Sweaney concluded with Penderecki’s “Duo: Ciaccona” together with Annette-Barbara Vogel (violin), a beautiful piece.

Last but not least, Andrea Houde appeared with a world premiere performance of a Viola Concerto composed by her student C.F. Jones. The first section is quite melancholic, but the music picks up more energy as it progresses.

After a “working dinner” with Daphne Gerling at the local Thai cafeteria for our presentation tomorrow, time had come for the big Gala concert in the Michael Fowler Centre – the home of the New Zealand Symphony Orchestra (which by the way is frequently led by Edo de Waart). A beautiful concert hall with impeccable acoustics. The programme title was “The Three Altos“, referring to the three soloists:  Two “local heroes” – Roger Myers and Roger Benedict – and the proclaimed diva of this congress, Russian-Italian Anna Serova.

The first performance of the evening was an arrangement of Schumann’s “Märchenbilder” for viola and orchestra, with Roger Myers as a soloist. He has an extravagant playing style, which resulted in heavy articulation where none was warranted. The 3rd movement (Rasch) was by the same token executed at stunning speed, bravo for that!Next followed two world premieres, both with Anna Serova in the spotlight: “Lady Walton’s Garden” by Roberto Molinelli is a miniature concerto (and served very well as prelude to the Walton concerto itself, later this evening). It describes the beautiful garden La Mortella (?) on the island Ischia near Napels, which was the life work of Sir William Walton’s wife. She came from Argentina, so the Finale is a Tango. Serova took this challenge and – to our delight – put the viola aside for a 2-minute dance show on stage. I can’t think of another violist who could copy this feat (maybe Isabelle van Keulen? at least she likes to play tango’s).

The other premiere concerto piece was “Poem of Dawn” by Boris Pigovat. Although there was no tango dancing here, I found it musically more pleasing than the Lady Walton piece. The last piece was certainly no premiere: the well-known Walton viola concerto,
performed to wide acclaim by Roger Benedict.

The “Three Altos” were joined by NZSO principal violist Julie Joyce for the encore – a viola quartet rendition of Piazzolla’s “Libertango“. All things considered, I was a bit disappointed that the two gentlemen didn’t engage their female colleagues in an encore of the “Lady Walton” dance show. 🙂

The 5th and final installment of this blog will appear tomorrow, Sept. 8th.

Wellington IVC Blog #2

Kristofer G. Skaug, DVS

The second day of the 44th International Viola Congress started with an early uphill battle against time and gravity to reach the campus of the Victoria University Wellington (VUW), which is the main venue for most Congress proceedings from here on out. At 8 o’clock sharp (!!), a surprising number of violists of all ages and nationalities gather for the first rehearsal of the Massed Viola Orchestra, conducted by Marcin Murawski. The repertoire is entirely dedicated to the oeuvre of Michael Kimber, a household name for anyone previously involved with viola ensemble playing. Classic titles such as the “Viola Fight Song“, “Three Quirky Little Pieces” and “I am Lost without my Beautiful Viola” (sic) are on the music stands. Considering the aforementioned variety of players, the first run-through went very well – and we have daily rehearsals until our performance on Tuesday afternoon! Donald Maurice has kindly lent me a viola from the faculty stores, as I didn’t have the guts to wager my own viola to the Wild West of carry-on luggage rules for this long trip.

The Congress itself resumed today with lectures and recitals in several halls of the New Zealand School of Music and the McDiarmid building. A central space is designated as showroom for luthiers, mostly from Australia and New Zealand.

My first visit went to a lecture with the captivating title “Dancing with Death: Shostakovich and Bartok’s Last Viola Works“. Natalie Stepaniak from the University of Northern Colorado had prepared a compressed presentation of this weighty topic. Unfortunately my head was not up to the task of absorbing this lecture at full speed at this time of the morning (if at all…).

Next up was a recital of repertoire for Oboe, Clarinet and Viola: Violist Ames Asbell from Austin (Texas) brought two colleagues from orchestra to perform these works by (presumably American) composers such as Randall Thompson and Alvin Etler, ending up with the emotive “Three Armenian Impressions” by Michael Kimber.

For trivial reasons, I unfortunately missed the Midday Concert by Roger Myers, dedicated to the Bach family. Instead I was comforted by a catered sandwich lunch and a test drive of some of the showroom violas.

Andrew Filmer’s lecture “No Museum Pieces: A Practical Take to the Grande Sestetto Concertante” blew away what was left of my regretful mood. He presented the anonymous transcription of Mozart’s Sinfonia Concertante for string sextet (downloadable for free here), demonstrating through various fragments (with score) how the Grande Sestetto can be used as a vehicle to get “buy-in” from violinists to learn this piece, by using it as chamber music repertoire rather than a Concerto. This should soften the learning curve and thus make the Concerto itself more frequently programmed in the future. Which is of course something that violists really want! The violin and viola solo parts have been attractively redistributed among the ensemble players (all except for the poor 2nd cellist), creating lots of enjoyable dialogues between these parts. Mr. Filmer also presented his own pragmatic adaptations to the sextet, in the form of ossia-solutions for awkward (originally viola) passages currently assigned to the 1st cello, basically letting the violas repossess those bits (smirk).

Jutta Puchhammer’s presentation “Pièces de Concours (1896-1938)“, constituted a well-deserved and well-used second chance for her to promote this work, after her initial effort at the Cremona congress last year fell victim to a freak schedule clash. She gave full evidence of a work of great dedication over the past several years to edit and publish a collection of rediscovered examination pieces commissioned by the Conservatoire de Paris from 1896 onward.

Not only has she created a prize-winning three-volume edition of the sheet music (which instantly sold out after her lecture), mrs. Puchhammer has also recorded all of these pieces herself on CD, conceding no quality compromises in her rendition of this exceedingly virtuosic music.

In the Adam Concert Room of the School of Music, IVC44 featured artist Anna Serova gave masterclasses. I watched her coaching Henry Justo (Australia) in the Brahms Eb sonata, putting much emphasis on expression in vibrato and tonal quality. The 2nd student was Liudmila Kharitonova, probably by no total coincidence from Serova’s own home town of Arkhangelsk (Siberia). Her Allemande from Bach’s cello suite no.6 was already of great beauty from the outset, so it was fascinating to see Serova improve it further, in countless little details of bowing and phrasing.

I nevertheless decided to skip the 3rd and last student’s masterclass, in order to catch the lecture-recital on Chamber music for viola and bassoon: presented by former IVC36 host Nancy Buck of the University of Arizona together with French bassoonist Franck Leblois. At this point there were 3 parallel congress sessions running, and the Viola/Bassoon session unfortunately drew the short straw in terms of audience. Their loss!

Kicking off with 8 duo’s (1995) by Philippe Hersant, a bassoonist-composer married to a violist; continuing with Comptes de Nuit (2008) by Swedish composer Eberhard Eyser: two pleasantly calm movements with a more lively middle section. The piece “Double Invert” (2016) by Ruth Matarasso explored different ways of bending out of a unison note, and had many other interesting effects including “multitonal” notes on the bassoon (raw and “imperfect” reed vibrations that one otherwise would discard as unwanted transients). The session concluded with a world premiere performance of the 3-part piece “AB” by a certain monsieur Petit, with an 18th century classical style first movement, followed by a calm movement and ending in a merry gallop. An inspiring presentation, begging the question why these 2 instruments don’t engage in duets more often!

This evening’s “Potpourri” concert at St. Andrews offered a very comprehensive programme: Bruch’s 8 Stücke, a string trio, Mozart’s g minor quintet, followed by a Turina sextet and the Mendelssohn octet. Donald Maurice did his best to diminish the psychological challenge by suggesting we regard it as two separate, consecutive concerts. This mental trick almost worked for a good while.

The Bruch pieces were special in that the clarinet had been replaced by saxophone, which worked very well. In some parts I felt that the saxophone was somewhat too expansive; but elsewhere it compensated with a richness in tone that is difficult to imagine from a clarinet. Again it was Nancy Buck taking care of the viola part, with Christopher Creviston on sax and Hannah Creviston at the piano.

William Bolcom’s Fairytales trio for Viola, cello and Double bass is a highly original piece of music with a lot of temperament and humour. Kudos to the NZ Amazon trio (Peter Barber, Robert Ibell and Vicki Jones) for a very engaging performance.

For obvious reasons, Mozart’s String Quintet no.4 in g minor (KV516) is regarded by many as the most beautiful among his viola quintets. The opening theme alone is charming enough to melt a polar ice cap or two. The acclaimed New Zealand String Quartet, joined by Roger Benedict as the essential 2nd viola, gave a very warm and inspired rendition, concluding the first of the “two concerts”.

The “Second concert” started with Joaquin Turina’s Scène Andalouse for viola, piano and string quartet. The Deseret String Quartet hosted Anna Serova as solo violist and Jian Liu on the piano. Rich in moods, this piece flooded the last empty spaces in my head with warmth, and I spontaneously decided to call it a night. As for the Mendelssohn octet I left behind – fun as it may be – the prospect of hearing it while hanging upside down at a viola congress in New Zealand didn’t really add enough perspective for me to risk overkilling a wonderful day.

Wellington IVC Blog #1

Kristofer G. Skaug, DVS

Kia Ora! (Maori for ‘hello’),

After roughly thirty hours in airborne hibernation, I landed yesterday in Wellington (New Zealand) for the 44th International Viola Congress (IVC). It is a very special experience to travel halfway around the globe, only to be greeted with warm cheers, as if you were a regular. This was the case last night at the pre-congress dinner. I shared a table with board members of the International Viola Society (IVS) and our host, Donald Maurice. The atmosphere was great from the first minute!

Pre-congress dinner, left to right: Jutta Puchhammer (IVS Vice President), Donald Maurice (IVC44 Host) and Anna Serova (IVC44 featured artist).

This morning we converged at St. Andrews church to receive our badges, programme books and goodiebags. We then set off on foot for the Pipitea Marae, a Maori ceremonial house near the Wellington Parliament grounds, where we were to be treated to a great honour: a special Maori welcome ceremony known as the Powhiri. Initially we were met with Haka chants and the traditional nose greeting (hongi).

We, the visitors (manuhiri), were then introduced and vouched-for in Maori  by Justin Lester, the Mayor of Wellington. Our native hosts in turn made long and (for most of us) utterly incomprehensible speeches, yet the honest emotions of warm hospitality and friendship were unmistakable! IVS President Carlos Maria Solare, having impressively rehearsed some Maori greetings of his own, reiterated our peaceful purposes. Each speaker’s pledges were sealed with chants. I cannot adequately describe the depth of this impression, and I’m sorry I can only say: you really, absolutely, had to be there!

This ceremony was properly celebrated with tea and muffins and huge mounds of whipped cream. In a less formal mood, we were invited to join a crash course in Haka dancing, I couldn’t help thinking to myself that we will come up terribly short trying to match this welcome ceremony in Rotterdam next year!

Now it was down to the core business of making music. The Deseret string quartet (from Brigham Young University, USA) brought a musical offering to our hosts with Ethan Wickman’s Namasté, which is a Nepali word for “I bow to you”. The double meaning of “bowing” at a viola congress was not lost on us :-). This very soulful music made me think of string quartets by Janacek, sometimes Ravel, but it certainly had its own originality.

Back at St. Andrews, the Italian Viola Society made an important contribution with works of Italian composers, performed by Ensemble della Piattellina, led by Dorotea Vismara. Their programme was highly varied, I enjoyed most the romantic Piano Quartet by Giulio Roberti (1829-1891 – yet with a remarkably raw dissonant chord in its 1st movement!) and the fascinating quintet Centauro Marino by Salvatore Sciarrino.

The programming of the evening concert in St. Andrews would seem to reflect our host Donald Maurice’s warm interest in early music (being a renowned viola d’amore player himself), as the Pandolfis Consort brought us 17th century works with gut-stringed viola da braccia, violetta, cello, théorbe and a marvellous countertenor (Nicholas Spanos). To my ears, the Stabat Mater by Giovanni Felice Sances (1600-1679) with its idiomatic descending chromatics was particularly memorable.

Following a short intermission, the evening programme closed with the Arnold Bax sonata for viola (Sophia Acheson) and harp (Ingrid Bauer): a powerful reminder of how very well Bax knew how to compose for the viola. Admirably performed!

The pub The Old Bailey on Lambton Quay has been appointed as “official waterhole” for the IVC, but disappointingly many delegates are still overwhelmed by jetlag and unable to keep on their feet. Having no musical obligations of my own beyond the massed viola orchestra (8am rehearsals! good grief…), I decided to ignore my more or less obliterated internal clock, and had a few good New Zealand brews with the local violists. A perfect end to a wonderful first day. And still we have four more jam-packed days of congress to look forward to!

PS. Aan onze nederlandse lezers: Vanwege tijdgebrek moet ik mijn gewoonte om alles in het nederlands te schrijven en daarna in het engels te vertalen nu even loslaten… het blijft dit keer in het engels! Ik hoop op jullie begrip.

Verslag Britten Altvioolconcours 2017

door Kristofer G. Skaug, DVS redactie

Redactionele opmerking: Recensies worden op persoonlijke titel gepubliceerd, en vertegenwoordigen derhalve geen officiëel standpunt van de DVS.

Als het voor het eerst gebeurt (zoals in 2013) is het nog uniek. De tweede keer (2015) kan sprake zijn van ‘wegens succes verlengd’. Maar dit jaar wordt het Britten Altvioolconcours alweer voor de derde keer gehouden, en kunnen we met recht spreken van een traditie: Die zondag, medio maart, waar jong altvioolspelend Nederland op pad gaat naar Zwolle. Er zijn in totaal 11 deelnemers, waarvan acht leerlingen van Julia Dinerstein en twee van Karin Dolman (laten we wel hopen dat in toekomstige edities ook andere altviooldocenten hun jonge leerlingen gaan aanmoedingen om mee te doen!).



In de jongste categorie (10-14 jaar) zijn er vier kandidaten dit jaar. Het verplichte werk is de mooie Prelude uit de suite voor altviool en orkest van Vaughan Williams.

De allereerste kandidate van de dag is Silke Veldman (14, Zwolle). Haar Prelude is keurig uitgevoerd, maar mist een beetje kleur. Daarna speelt ze een stuk uit 5 Old French Dances van Marin Marais, heel leuk gedaan.



Vervolgens speelt Stepan Prikazchikov (14, Den Haag). Hij is pas sinds kort overgestapt op altviool, en het bevalt hem duidelijk heel goed. Zijn uitvoering van Vaughan Williams zit vol belofte, en we leren snel om door de iets rafelige randjes heen te luisteren. Als keuzestuk speelt hij deel 3 uit de Sonatine van Berthold Hummel – een levendig dansje met prikkelende 7/4 rytmes, goed gedaan.





De derde kandidate is Sunniva Skaug (13, Delft), dochter van schrijver dezes en de jongste deelnemer bij deze editie van het concours.
Ze speelt haar hele programma uit het hoofd, en verwerft hiermee vrijheid om extra aandacht te besteden aan klank en frasering. Als keuzestuk speelt ze het 3e deel van het Zelter-concert, een Rondo met diverse variaties en recitatieven. Ik zal mij in het belang van journalistieke integriteit niet wagen aan een evaluatie.




Tot slot komt Luna Verschoor (14, Zwolle), zij brengt een mooie Vaughan Williams, en vervolgt met een hele innemende Apres un Rêve van Fauré: mooie dromerige klank op de C-snaar.

Na een lunchpauze met ingebouwd juryberaad kunnen we verder met de oudste categorie (15-18 jaar). Hier is het verplichte werk de (onder altviolisten zeer bekende) Romance van Max Bruch.




Johanna Kouwenhoven (16, Zwolle) bijt de spits af. Zij speelt Bruch met mooie klank en vibrato. Het is heel beheerst. Iets meer dynamiek (vooral in de stormachtige passage in het midden) had gemogen.  Naast Bruch speelt ze een stuk van Carl Reinecke met de levendige titel Jahrmarkt. Het blijkt dan ook een vlug en vrolijk dansje te zijn. Prima gespeeld!







De volgende kandidate is Steffie de Konink (15, Delfgauw). Zij is vaste gast bij het Brittenconcours, ze won bij beide voorgaande edities de 1e prijs in Catgorie 1. Voor het eerst mag ze zich bewijzen in de oudste groep. De lessenaar gaat voor haar opkomst al naar het hoekje: uit het hoofd. Bruch wordt met veel vrijheid en inleving gebracht. Heel af en toe valt de emotie negatief uit op haar klank. Maar het is een meeslepende uitvoering, brava. Vervolgens komt een leuk volksdansje,  Sachidao van Tsintsadze. Vergeleken met Bruch is dit gesneden koek, en leuk gebracht, met een lachje.



Sylven van Sasse van Ysselt (16, Dordrecht) speelt pas sinds een half jaar altviool (daarvoor wel viool). Hij begint met een solostuk uit Three American Pieces van dhr. A. Minsky. Dit rytmische stukje is heel swingend. Ondanks wat technische haperingen brengt hij het tot een goed einde. In Bruch is hij duidelijk bevangen door de druk en sneuvelen er een paar loopjes. Hij bewijst echter ook handig om te kunnen springen met dit soort klein averij om het stuk op de rails te houden. In de lyrische passages horen wij dat een mooiere toon er wel inzit. Wat dat betreft een geslaagde presentatie, al zal het waarschijnlijk nog niet goed genoeg zijn om mee te dingen voor de prijzen dit keer.

Nu weer een Brittenconcours-veteraan op het podium: Jeltje Quirijnen (17, Zutphen) opent met Bruch, uit het hoofd. Ze heeft een erg mooie toon en een boterzachte klank in haar instrument. Heel aangenaam voor het oor! Ze gaat uiterst beheerst om met de technische passages. Het geheel is heel ingetogen, misschien net iets te rustig. Komt het vuurwerk dan met de Khoroumi van Tsintsadze? Jawel, de presentatie van de aanstekelijke 5/8 maat mag er wezen.



Emma van den Wijngaard (16, Zwolle) speelt sinds 2 jaar altviool, maar speelt ook nog steeds viool.  De Elegie van Glazunov is niet zo’n interessant contrast met Bruch, maar voor een ‘instapper’ is het een relatief dankbare keus. Bij Emma moet de echte altviool-vibrato nog wel tot bloei komen, maar er wordt met goed gevoel voor klank en frasering een degelijk resultaat gebracht. Bruch is technisch een stuk lastiger, de overwinning is dan ook des te groter bij de eindstreep.

Hij is echt een lefgozer: Jonas Meenderink (15, Oostvoorne). Bij de vorige editie van het Brittenconcours kwam hij als 13-jarige aanzetten met het concert van Hoffmeister (een conservatorium examensstuk), vandaag waagt zich aan de zeer volwassene 2e sonate van Brahms. Dit stuk is oorspronkelijk voor klarinet geschreven, maar door de componist zelf ook voor altviool bewerkt (de DVS zal volgende maand aan de verschillen tussen de klarinet- en altvioolversie een workshop wijden!). Jonas bewijst over veel muzikaliteit te beschikken, en zijn toon benadert in mijn oren al aardig het Brahms-idioom. Het is echter een heel machtig stuk met veel uitdagingen, en niet allen heeft hij nog het hoofd kunnen bieden. Bij Bruch laat hij knappe staaltjes techniek horen en ook mooie contrasten in dynamiek. Al met al een beetje teveel hooi op de vork genomen.



Als laatste kandidate speelt Kaat Schraepen (16, Molenstede, België). Onze verwachtingen zijn hooggespannen, ze is immers vaker in de prijzen gevallen. En ze stelt niet teleur: Haar Bruch is direct aansprekend. Niet alleen is het technisch heel goed afgewerkt, ze weet ook grote profielen aan te brengen in dynamiek en klank. In mijn oren geen twijfel: de beste Bruch van de dag. En dan, het altvioolconcert van Badings, deel 3: Allegro Molto – veel vaart in een snelle driedelige maat. Het stuk heeft een hoge moeilijkheidsgraad. Een paar loopjes misten nauwkeurigheid, verder speelt ze het vlot weg. Een indrukwekkende vertoning.

Na een ruim uur overleg komt de juryuitspraak:

Categorie 1: 

1e Prijs: Sunniva Skaug,  tevens de Prijs van de jeugdjury;
Aanmoedigingsprijzen: Stepan Prikazchikov en Luna Verschoor

Categorie 2:

1e Prijs: Kaat Schraepen en Jeltje Quirijnen (gedeeld met miniem puntenverschil)
Kaat ontvangt tevens de Prijs van de jeugdjury;
3e Prijs: Steffie de Konink
Aanmoedigingsprijs: Jonas Meenderink

De 1e Prijs winnaars krijgen een solistisch optreden met het Britten Jeugd Strijkorkest (voor Sunniva en Jeltje wordt dat tijdens het laureatenconcert in Zwolle op 1 april as.), en ze krijgen allemaal een masterclass aangeboden met de beroemde altviolist Michael Kugel.

De 3e Prijs van Steffie gaat gepaard met de Woudschoten-prijs (deelname aan de gelijknamige zomercursus kamermuziek), en de Aanmoedigingsprijzen bestaan uit bladmuziekbonnen, deels gesponsord door de Dutch Viola Society.

Onze felicitaties voor alle prijswinnaars!  (Volledig uitslag hier).


De jury van het 3e Britten Altvioolconcours: vlnr Liesbeth Steffens, Loes Visser, Francien Schatborn, Esra Pehlivanli en Yke Toepoel.

Dank aan de jury, en aan René Luijpen en zijn team voor de organisatie van het concours. Op naar de volgende editie in 2019!

Altvioolavond met Tanja Trede (Recensie)

Gehoord in Nieuwe Kerk Den Haag,
22 februari 2017
door Kristofer G. Skaug

English version below! Follow this link.

Het Residentie Orkest heeft een zwak voor altviolen. Vanavond mocht altvioliste Tanja Trede een programma ontwerpen met haar favoriete kamermuziek, waarin zij wordt bijgestaan door haar collega’s uit het orkest: Dorine Schade (fluit), Mara Oosterbaan en Cato Went (violen), Elisabeth Runge (altviool), Mileva Fialova en Roger Regter (cello), en Harry Donders (contrabas). Dat resulteerde in een heel bijzondere avond met de Tscjechische componist Ervin Schulfhoff in de hoofdrol.

Niet alleen was Schulhoff joods, entartete componist en fanatieke communist (“Absolute kunst is revolutie“); maar hij maakte het in de ogen van de Nazis helemaal bont door een staatsburgerschap van de Sovjet-Unie aan te vragen. In 1942 is hij in een concentratiekamp overleden, precies 75 jaar geleden dus.

Maar even terug naar het begin: Dvorak stond aan de wieg van de muzikale carriere van Schulhoff, daarom lijkt het logisch om het programma te laten beginnen met het Terzetto van Dvorak. Het is een leuk muziekje, maar vanavond kan het mij niet echt meeslepen.

Concertino van Schulhoff

Concertino van Schulhoff

Het Concertino van Schulhoff (voor piccolo/dwarsfluit, altviool en contrabas) daarentegen boeit vanaf de eerste maat. De enorme spanwijdte in toonhoogte, van de hoogste piccolonoten tot de diepste bas-snaar, zorgt voor een merkwaardig gevoel dat er zich rondom de middenstem (altviool) nog meer muzikale schijn-stemmen.roeren. Want het blijft bij 3 fysieke instrumenten en stemmen. Het volksdansje in het afsluitende “Allegro gaio” blijft lekker in mijn hoofd hangen.

We blijven nog even in trio-bezetting, nu voor de Serenade op.141a van Max Reger (die ook een leraar was van Schulhoff): fluit, viool en altviool. Het begint met een heel vrolijk thema, dat na een tijdje wordt omgezet in een fugatische passage. In het daaropvolgende Larghetto hoor je een heleboel dalende figuren met veel chromatiek. De altviool moet de bas-stem voor zijn rekening nemen. Dit is een heel mooi deel. Het slotdeel in 6/8 maat is speels en eigenlijk heel anders dan de stereotiep van Reger-muziek.


Serenade van Reger

Het zwaarste stuk van de avond – ook qua bezetting – is het Strijksextet op.45 van Schulhoff. Een heel spannend muziekstuk! Ik heb al sinds jaren een CD-opname in huis waar ik nooit goed naar heb geluisterd. Ga ik voortaan wel doen. In de mooie akoestiek van de Nieuwe Kerk zetten de musici een fantastisch mooie uitvoering neer. Hier zit veel angst en verdriet in verwerkt: herinneringen aan de eerste wereldoorlog dreunen door in het eerste deel met aggressieve cello-beuken. In het tweede deel komen we in een diep mysterieuze wereld terecht. Mooie kleurverschillen worden toegepast, er het spel wordt gekenmerkt door geduldig ademen en luisteren. Een twee-tels ostinato sterft langzaam uit doordat het ene na het andere instrument ophoudt met spelen, tot slot blijft alleen een cello over, die ook hapert, voordat de reprise wordt ingezet. Het scherzo is in 5/8 maat en klinkt heel uitbundig. Daarna keren we in het slotdeel terug naar de raadselsachtigheid van het tweede deel. Het is adembenemend mooi. Wanneer de muziek uitsterft blijft het publiek hopen dat het niet afgelopen is, maar dat is het helaas wel.

Grote dank aan de musici voor een mooie avond, en aan Tanja Trede in het bijzonder voor haar eigenzinnige programmakeuze!

English Version

The Residentie Orchestra has a soft spot for violas. This evening, violist Tanja Trede was dealt a carte blanche to design a programme with her favorite chamber music, assisted by her colleagues from the orchestra: : Dorine Schade (flute), Mara Oosterbaan and Cato Went (violins), Elisabeth Runge (viola), Mileva Fialova and Roger Regter (cello), and Harry Donders (double bass). This resulted in a very special evening, centered around the Czech composer Ervin Schulfhoff.

Not only was Schulhoff a jew, an entartete (degenerated) composer and an avid communist (“Absolute art is revolution“); but he also requested a citizenship of the Soviet Union. This last deed got him sent to a concentration camp, where he died in 1942, exactly 75 years ago.

But back to the beginning: Dvorak had a seminal influence on the musical career of Schulhoff, so it seems logical to start tonight’s programme with Dvorak’s well-known Terzetto. It’s a sweet piece of music, but tonight it can’t really get a hold on me.

The Concertino by Schulhoff (for piccolo/flute, viola and double bass), on the other hand,  catches my interest from the very first bar. The enormous span of pitches, from the highest piccolo notes to the deepest bass-string, gives rise to a peculiar feeling that there are extra phantom voices buzzing around the middle voice (the viola). Yet there are undeniably only three physical instruments and voices. The country dance in the final “Allegro gaio” really sticks in my head.

We stay in a trio formation for the Serenade op.141a by Max Reger (who was also one of Schulhoff’s teachers): flute, violin and viola. It starts with a very merry theme, the after a while transforms into a fugue passage. In the subsequent Larghetto, a lot of descending lines with chromatic gradations can be heard. The viola needs to fill in as bass here. It is a very beautiful movement. The final movement in 6/8 measure is very playful and actually very far from the stereotypical Reger music.

The heaviest piece of the evening – also in terms of ensemble size – is the String Sextet op.45 by Schulhoff. A very interesting piece of music! I have had a CD recording of this piece for years, which I never listened closely to. I will do so from now on. In the luscious acoustics of the Nieuwe Kerk, the musicians give a fantastic performance. There is a lot of fear and sorrow worked into this music: memories of World War 1 echo through the first movement with aggressive cello strokes. In the second movement we arrive in a deeply mysterious world. Beautiful differences in tone colouring are applied, and the playing is characterised by patient breathing and listening. A two-beat ostinato slowly fades away as one player after another ceases to play – in the end only a cello remains, which also falters before the recapitulation comes. The scherzo is in a 5/8 measure, and sounds very exuberant. In the final movement thereafter, we return to the mysteriousness of the second movement. It is breathtakingly beautiful. As the music slowly fades out, the audience keeps hoping that it isn’t the end, but alas, it is.

Big thanks go to all the musicians for a wonderful evening, and to Tanja Trede especially for her original programming choices!


AVF 2017, Dag 5: Finale

door Kristofer G. Skaug

English version below! Follow this link.


We zijn weer aangeschoven voor een matineeconcert op de late zondagochtend (12 uur) in de Sweelinckzaal, na een behoorlijk laat en nat feestje in Splendor gisteren.

Eerst spelen Marjolein Dispa, Francien Schatborn, Richard Wolfe en Jürgen Kussmaul samen het 3e concert voor 4 altviolen van Telemann. Vooral het rustige derde deel “Largo e staccato” spreekt mij aan. Er wordt ook met barokstokken gespeeld, dat komt in dit stuk de klankkleur en de luchtigheid van de noten ten goede.

060Maar het hoofdgerecht wat mij betreft komt met het strijkkwintet van Mozart in g kl.t. (KV516). Het mooiste van allemaal, en daarom gespaard als kers op de taart van het “Mozart-kwintet-marathon” van gisteren. Het altenkwintet bestaat uit Richard Wolfe en Marjolein Dispa op altviool, terzijde gestaan door Peter Brunt, Emma Rooijakkers (viool) en Michel Dispa (cello). Het eerste deel heeft een onvergetelijk melodieus hoofdthema met een vleugje chromatiek, als een kat die kopjes komt geven. Daar ben ik altijd wel voor in. Het ensemble produceert een zeer aangename fluwelen samenklank.

061In het menuet hebben de twee alten een bepalende middenstemvoering, maar is het ietswat verrassend de tweede violist(e) die het laatste woord krijgt. Het middendeel (adagio, non troppo – con sordino) wisselt dialoog en samenklank elkaar af. De 2e alt is de “vrije man” (excuus, vrouw) en wordt speels ingezet om de 1e viool van repliek te dienen, en soms om de baslijn van de cello over te nemen. Muziek om bij weg te dromen. Ietswat ongebruikelijk komt er een tweede Adagio-deel er achteraan. Nu in een rustige drie-tel en zonder sordine. Maar het is eigenlijk niet mer dan een korte brug naar het snelle en vrolijke slotdeel in wals-tempo. Een mooi verzorgde uitvoering!

De Finale

Om 14:00u is de Haitinkzaal zeer goed gevuld voor het laatste hoofdstuk van het Nationaal Altvioolconcours 2017. Tastbare opwinding alom.

Martin Moriarty. Daar sta je dan, met de solo opening van Hindemith’s Schwanendreher. De hele (nederlandse) altvioolwereld kijkt toe. De door altvioolstudenten eindeloos gestudeerde reeks dubbelgrepen, die tegelijk ook een melodisch geheel moet worden. Kom je tot je schrik achter dat de eerste E-octaaf al niet klopt. Blijven lachen, vooruit denken. Ik ontkom niet aan het idee dat die eerste schrik zijn weerslag heeft op de rest van zijn uitvoering, met één hand op de noodrem.

071Hierna Enescu. Deze uitvoering vind ik een stuk beter dan wat Martin in de eerste ronde liet horen, meer lyrisch en minder ruw. De mooiere akoestiek in deze zaal helpt mee, maar onthult ook genadeloos elk klein misstapje. Daniël Kramer volgt hem goed in een paar spontane rubato’s, en helpt hem ook over de eindstreep met een stevig pianistisch schouderklopje. Opgeteld zijn er wel net iets teveel kleine fouten. Het is maar afwachten hoe de andere kandidaten het doen.

Dan is de beurt aan Billy Murray, met Martijn Willers als begeleider. Opvallend informeel gekleed, een houvast in het vertrouwde. Maar ook hij is merkbaar bevangen door de druk. Hij begin met Enescu, de zenuwen uiten zich in voorzichtige tempi en een bibberstok die 075gevaarlijk op de loer ligt. Dat is de keerzijde van een gevoelsmens dat makkelijk speelplezier vindt en uitstraalt, ook zijn pijn en angst kan hij moeilijk onderdrukken.

Na deze beproeving speelt hij het 1e deel uit het concert van Walton. Hier ligt een kansje, want hij is vandaag de enige met dit concert op het programma. Het zangerige eerste thema is een dankbare binnenkomer. De belangrijkste te nemen hindernissen liggen later op de loer. Hij bereikt nu zijn comfort zone, waar alleen de mooie diepe klank van zijn altviool ertoe doet. Danig getroost stort hij zich in een versnelde passage. Wanneer het weer tot rust komt heeft hij al met al een mooie lyrische uitvoering achter de rug.

Take Konoye komt op met pianiste Noriko Yabe voor Der Schwanendreher: Ook hij komt niet helemaal zonder kleerscheuren door de introductie heen, maar hij herpakt zich heel snel, en strijkt energisch de zenuwen van zich af. Ik moet mezelf er wel aan herinneren 087dat hier een eerstejaars student staat te spelen. In de reprise van het hoofdthema slaat hij de spijker vol op zijn kop. Bevrijdend! En hij weet het, na dat laatste C-groot slotakkoord: Het was goed.

Het Concertstuk speelt hij samen met Martijn Willers. Take speelt nu al als een winnaar. Zijn Enescu straalt het uit – superieur paradeert hij zich erdoorheen. Doet maar rustig aan, zijn mentale voorsprong op zijn concurrenten is hier enorm. Op zijn gemak haalt hij het buit binnen. Kan niet anders, dit wordt goud.

De jury heeft het ook gezien. Take is onze nieuwe “nederlands kampioen” altviool, en krijgt tevens de publieksprijs. Billy Murray krijgt een tweede prijs en Martin Moriarty wordt derde.



Hartelijk dank aan het Festivalteam van het Conservatorium – met name Francien Schatborn, Richard Wolfe, Marjolein Dispa, Judith Wijzenbeek en onze ereleden Nobuko Imai en Jürgen Kussmaul, die het evenement dragen. Last but not least dank aan het productieteam Clara Brons en Marianne Berenschot en alle studenten die hebben meegeholpen.

Tot het volgende Amsterdamse festival!

English Version

Teachers’ Lunch Concert

We are once again seated in the Sweelinckzaal for a late-morning (noon) concert, after a very “wet” and late party in Splendor yesterday.

First we are witness to a rendition of the 3rd concerto for 4 violas by Telemann. On the stage are Marjolein Dispa, Francien Schatborn, Richard Wolfe and Jürgen Kussmaul. The calm third movement “Largo e staccato” is particularly appealing to me. Baroque bows are being used, which results in a more appropriate tone colour and lightness of the notes.

But the main course (for my part) is the Mozart string quintet in G minor (KV516). This is arguably the most beautiful of them all (6), and hence it was saved for last in the Mozart quintet marathon, which was held yesterday. The viola quintet is headed up by Richard Wolfe and Marjolein Dispa on the viola, assisted by Peter Brunt, Emma Rooijakkers (violins) and Michel Dispa (cello). The first movement has an unforgettably melodious main theme with a whiff of chromatics, like a cat that rubs its head against your leg. I’m always in for that! The ensemble produces a very pleasant velvet tone.

In the menuet, the two violas have a decisive middle voice line, but it is somewhat surprisingly the second violinist who gets the last word. The central movement (adagio, non troppo – con sordino) provides an alternation of dialogue and polyphony. The 2nd viola is the “free man” (woman), being playfully employed as counterpart for the 1st violin, at other times taking over the cello bass line. This music lets you dream away. Somewhat unusual is the succession of a second Adagio-movement, this time in a calm three-quarter beat and without mutes. But this is actually just a short bridge to the quick and merry final movement. A very fine and well-worked out performance!

The Final

At 14:00h, the Haitinkzaal is filling up with audience for the final round of the National Viola Competition 2017. There is a significant buzz of excitement.

Here stands Martin Moriarty, with the solo opening of Hindemith’s Schwanendreher. The whole (Dutch) viola world is watching. Embarking on that endlessly rehearsed sequence of double stops, which also has to form a melodic line, he realizes with certain horror that the very first E-octave is out of tune. Keep smiling, think ahead! I cannot escape the impression that this first scare impacts the rest of his performance, keeping one hand on the emergency brake all the way.

Thereafter follows Enescu. I like the sound of this performance even more than Martin’s rendition in the first round, it is more lyrical, less rough in the edges. The acoustics in this auditorium help a bit, but they also mercilessly expose every small error. Daniël Kramer follows him well in a few spontaneous rubato’s, and helps him across the finish line with a firm pianistic pat on the shoulder. All in all, there are just a bit too many small errors. We have to wait and see what the other candidates will do.

Now it is Billy Murray’s turn, accompanied by Martijn Willers. His attire is conspicuously informal, a conscious footing in the familiar. But he, too, is visibly influenced by the pressure. He starts with  Enescu, the nervousness results in very cautious tempi, and he visibly struggles with bow control. That is the flipside of easily tapping into and projecting your musical emotions, because also feelings of pain and fear are then difficult to suppress.

After this  ordeal, he plays the 1st movement of the Walton concerto. There is an opportunity for him here, as he is the only finalist who has chosen this piece.  The melodious first theme is a thankful starter. The most difficult obstacles are lurking further down the road. He now reaches his comfort zone, where only the deep sound of his viola matters, nothing else. Thus comforted, he charges into an accelerating passage. When it all returns to tranquility, he can look back on a nice lyrical performance.

Take Konoye enters the stage with pianist Noriko Yabe for Der Schwanendreher: He, too, cannot escape a few scratches in the opening section; but he recovers very quickly, energetically bowing away his nervousness. I have to remind myself that this is a first-year student playing. He totally nails the recapitulation of the main theme, a liberating sensation! And he knows, after the final C-major chord: It was good.

He plays the Concert piece with Martijn Willers with the air of a winner, parading his way through this exercise. He takes it easy, his mental advantage on the competition is at this point huge. He reels in the victory with great ease. There is no doubt left, this is Gold.

The jury has seen it, too. Take is our new “Dutch viola champion”, and receives the audience prize as well. Billy Murray gets the second prize and Martin Moriarty finishes third.


Our warmest thanks to the Festival team at het Conservatory of Amsterdam – in particular Francien Schatborn, Richard Wolfe, Marjolein Dispa, Judith Wijzenbeek and our honorary members Nobuko Imai and Jürgen Kussmaul, who support this event. Last but not least thanks to the production team Clara Brons and Marianne Berenschot and all helping students in Amsterdam.

See you at the next Amsterdam festival!

CD-Recensie: Pièces de Concours

Pièces de concours, Jutta Puchhammer-Sédillot & Élise Desjardins

Iris Frederiks – 17 februari 2017


3212937Geen verleidelijke vrouw of licht arrogante man siert de voorkant van Pièces de Concours, maar een stilistische altviool van woorden, uitgevoerd in bruintinten – de mooie uitgave valt direct op. Daarnaast is het concept erg leuk, zo bevat het album werken gecomponeerd voor de afstuderende altviolisten van het Parijse conservatorium. Altvioliste Jutta Puchhammer-Sédillot en pianiste Élise Desjardins hebben de archieven doorgespit en enkele van deze afstudeerprojecten opgenomen. Onbekende en uiteenlopende werken van Franse componisten gedurende de periode 1896-1938 zien zo het licht. Als afstudeerwerken zijn veel composities gericht op het tonen van technische beheersing van de altviool. De stukken komen vrij etude-achtig over, maar hebben ook de nodige moderne invloeden. Het eerste werk in het bijzonder bevat meer moderne melodieën en is wat gewaagder dan de rest van de stukken. Toch passen alle stukken bij elkaar en lijkt het haast alsof er terugkerende thema’s in de muziek zitten. Het snelle tempo en het grillige karakter van de cd kunnen wel voor een onrustig gevoel zorgen als de cd opstaat. De cd is daarom niet geschikt als achtergrondmuziek bij feesten, diners of studeren.

Bekijk op iTunes


AVF 2017, Dag 3: Kang, Imai, Ligeti en Brahms

door Kristofer G. Skaug

English version below! Follow this link.


Wenting Kang

Na de halve finale van het Altvioolconcours gaan we ‘s avonds terug naar de Haitinkzaal voor een bijzonder concert.

Wenting Kang speelt voor ons drie delen uit de solosonate van Ligeti: Fascinerende muziek gespeeld door en eveneens fascinerende musicus. Met haar toon en vibrato maakt ze van de Hora Lunga toch een heel ander verhaal, in combinatie met haar draaiende armen en bovenlichaam heeft het bijna een hypnotische werking!

De Loop is een sequens in snelle complexe maatsoorten, althans zo klinkt het. Spannend gespeeld. En Facsar lijkt wel een soort doorgedraaide sample van de beroemde Chaconne van Bach (voor solo viool). Heel mooi gedaan, voor mijn part had ze de hele sonate mogen spelen, maar dat zat er kennelijk dit keer niet in.

Nobuko Imai en Martijn Willers

Nobuko Imai en Martijn Willers

Daarna komt Nobuko Imai zelf met een bewerking van de cellosonate in e kl.t. van Brahms, begeleid door Martijn Willers op de piano. In het eerste deel valt op dat de bewerking heel erg in de hoogte gaat en tegelijk ook de C-snaar veelvuldig aanspreekt. Grote spanwijdte dus. In het 2e deel is er sprake van een neiging naar variaties, maar daar draait het uiteindelijk niet helemaal op uit. In het derde deel zijn er heftige fuga-achtige startpunten. Mooi altvioolstuk dit!

Door tijdgebrek heb ik het 2e deel van het concet helaas niet gehoord, daar stonden allerlei Bartok-duetten op het programma.

English Version

After the semifinal round of the Viola competition, we return to the Haitinkzaal in the evening for a special concert.

Wenting Kang plays three movements from the the Ligeti solo viola sonata. Fascinating music brought by an equally fascinating musician. When played with her tone and vibrato, the Hora Lunga becomes quite a different story (compared to e.g. the rendition heard in the semifinals earlier). And in combination with her “rotating” gestures it takes on an almost hypnotic effect!

The Loop is a sequence in fast, complex tempi and measures, or at least that’s how it sounds. Played with proper musical tension. And the Facsar sounds like a warped sample oft eh Bach Chaconne (for violin solo). Very beautfifully done, and as far as I’m concerned she could have gone on to play the whole sonata, but that was apparently not possible thi time.

Next comes Nobuko Imai herself with an arrangement of the cello sonata in E minor by Brahms, accompanied by Martijn Willers on the piano. In the first movement there are lots of extremes, from C-string up to extreme heights. A large spanwidth, in other words. In the 2nd movements for a moment I think we’re going into variations, but in the end that’s not what it comes down to. In the 3rd movement there are fiery passages with fuga-like intentions. This is a very beautiful piece for the viola!!

Due to time pressure, I unfortunately was not able to be stay on for the 2nd half of the concert, in which a whole list of Bartok duos was programmed.

AVF 2017, Dag 3: De Halve Finale

door Kristofer G. Skaug

English version below! Follow this link.

We zitten in de Haitinkzaal van het Conservatorium voor de tweede ronde van het Nationaal Altvioolconcours. Er heerst opwinding onder de meegekomen fans van de acht geselecteerde halve finalisten.

Evgeniya Peschanskaya speelt de sonate in c kl.t. van Röntgen. Een van mijn favoriete altvioolsonates. Het eerste deel zit vol temperament. Het 2e deel heeft die mooie kenmerkende melancholische Röntgen-sfeer. Totdat er opeens een mooi recitatief in C groot komt. Een en al grote liefde die opbloeit.

Evgeniya Peschanskaya

Evgeniya Peschanskaya

Helaas hapert de linkerhand in het laatste en beslissende klimmetje – jammer. Het gekke bitonale scherzo gaat weer prima, en in het vierde deel komt de passie terug uit het eerste deel. Er had wel wat mij betreft wat meer klank geproduceerd mogen worden bij de hoogtepunten.

Nu komt de solosonate van Hindemith, op. 31.4, met het eerste deel dat in lange passages leunt op arpeggios met resonanties rondom de open A- en D-snaar. In allerlei opzichten een hele atletische toer voor links. Hier kampt ze wel met de intonatie, waardoor de beoogde resonantie soms wegvalt. Ze vecht zich dapper door tot het einde.

Hessel Moeselaar

Hessel Moeselaar

Hessel Moeselaar komt op, en speelt het Cadenza van Penderecki met heel veel energie en ook ingetogenheid. Hier en daar is de klank wat ruw, maar de concentratie is intens. Hij schrikt wakker van het enthousiaste applaus. De sonate van Badings is een mooi stuk en wordt niet vaak gehoord. In het eerste deel zit een triomfantelijk openingsthema. Hierna lijkt Hessel iets minder goed voorbereid, onzeker van de richting. Bij de inzet van de reprise komt het weer goed. Dit goede gevoel neemt hij mee naar het lyrische 2e deel, dat erg mooi wordt gebracht. Via een scherzo-achtige beweging sluit hij af met veel stormachtigheid in een landschap dat lijkt op het begindeel. Goed gespeeld!


Martin Moriarty

Martin Moriarty speelt delen uit de Britten solo cellosuites. Deze bewerking door Nobuko Imai biedt spannend nieuw materiaal voor altviolisten. De uitvoering is ook heel spannend. Het laatste deel “Moto Perpetuo e Canto Quarto” valt op. In de daaropvolgende sonate van Bax heeft het 1e deel een heel mooi lied als hoofdthema. Ik heb wel het idee dat Martin hier meer had kunnen doen met klank. Technisch valt er niets te klagen, hij heeft het goed op een rijtje. Het 2e deel heeft een heel catchy thema gebouwd op een onheilspellende “Jaws”-achtige piano ostinato. De lichaamstaal van deze man moet ook genoemd worden. Hij staat regelmatig gespannen als en veer, en is niet wars van dramatische bewegingen. Het oogt als een authentiek gevoel, maar hier en daar slaat het wel door in zijn klank, niet altijd op de wenselijke manier. Wel een boeiende speler!


Lara Albesano

Lara Albesano opent met de 1e sonate van Martinu. Ze heeft een hele mooie klank en een rustige uitstraling. Ook in het tweede deel, waar de muzikale vlam in de pan slaat, houdt ze haar hoofd koel. Goed verzorgd spel, maar ik mis wel een beetje Roemeense vurigheid – die komt nu voornamelijk van de hollander achter de toetsen (Daniël Kramer), die overigens een pittige klus heeft hier.  En dan, Hindemith’s mooie opus 25.1. De fraseringen in het eerste deel slaan voor mijn gevoel een aantal mooie kansen over. Het ingetogen 3e deel heeft een mooie sfeer. Vervolgens gaat ze in een verbijsterend tempo door het beruchte 4e deel (met bijschrift “Tonschönheid ist Nebensache”) heenrazen, daar is de adrenaline wel aan het gieren. Het troostrijke laatste deel (met naweeën van pijn) brengt ze heel mooi.

Lotus de Vries

Lotus de Vries

Na de lunchpauze zijn we klaar voor Lotus de Vries: ook zij speelt Martinu. Haar presentatie is een stuk minder volkomen dan die van Lara, maar het is daartegenover wel spannender.  Als solostuk heeft ze de 1e suite van Reger gekozen. Hier word ik herinnerd aan het lastige van deze ronde: Hoe vergelijk je zo’n Reger met de Hindemiths, de Penderecki en de Britten van daarnet? Het is een heel andere muziek. Qua diepgang in mijn beleving is de compositie ook minder interessant, het heeft meer weg van een lyrisch uit de hand gelopen etude. Wel goed gedaan, daar niet van.

William “Billy” Murray speelt exact hetzelfde programma als Lara, maar dan in omgekeerde volgorde: Beginnend met Hindemith op. 25.1. Hij heeft duidelijk talloze keren dit stuk al uit zijn hoofd gespeeld, want hij neemt het niet meer zo nauw met wat er feitelijk op papier staat, vooral qua rytmiek is het soms erg vrij. Hij vertrouwt volledig op zijn Amati, dat er hoe dan ook altijd iets moois uit komt. En schrikt zichtbaar, wanneer dat per ongeluk toch niet het geval is.

Billy Murray

Billy Murray

Het is al met al slordiger dan de renditie van Lara, en ook minder virtuoos (een langzamer 4e deel), maar nooit saai. Hij geniet van de klank en de ruimte, en maakt er een diep persoonlijke vertolking van. Daarna speelt hij de Martinu sonate. Ook dit is bij lange na niet technisch perfect, maar je kunt er enorm van genieten vanwege het plezier waarmee de man staat te spelen. Hij weet heel goed waar de muziek over gaat. Hij neemt bescheiden twee stapjes terug als in het tweede deel de piano een solopartij heeft, en mompelt binnensmonds de pianostem mee. En hij is honderd prosent aanwezig, tot de laatste noot.

Take Konoye

Take Konoye

De volgende is Take Konoye. Hij begint met Reger suite no.1. Ik impliceerde net al dat ik dit niet zo’n interessant stuk vind, maar hij maakt het wel boeiend, hij ziet kansen om profielen te maken met klank en frasering, en benut deze kansen ook helemaal. En met bijna perfecte intonatie en stokbeheersing. Een hoogstandje! Hij vervolgt met de Bax-sonate. Heel muzikaal en technisch secuur. Ik heb maar één gemis, ik zou hem eens een keer helemaal los willen zien gaan. Risico durven nemen om een nòg grotere klank en nòg meer passie in het spel te leggen. Omdat die dus overduidelijk al zoveel kan. Maar dat is wel heel veel gevraagd op een concours, waar een finaleplaats op het spel staat.

Hannah Shaw

Hannah Shaw

Als laatste in deze ronde speelt Hannah Shaw. De solosonate van Ligeti. Hier komt in de Hora Lunga toch een hoop klank bovendrijven! Op een gegeven moment stijgt die op naar de eeuwige harsvelden via micrometerwerk op natuurtoon flageoletten. Knap. In het 2e deel (“Loop“) allerlei dissonante akkoorden, een kippenhok. Ben geen kenner van deze sonate, dus ik bewaar mijn oordeel voor een andere keer. Ze gaat verder met de Bax-sonate. Gisteren had ze een felgekleurde shirt aan bij een kleurarme Enescu, vandaag staat ze in het zwart maar is haar muziek een stuk kleurrijker. Toeval? De klank is mooi verzorgd, misschien wel tè mooi. Ook haar zou ik meer durf toewensen. Zelfs in de opwindende versnelling aan het eind van het 2e deel laat ze zich niet helemaal gaan.

Wie van deze 8 spelen zondag in de finale? De keus van de jury is voor mij geen verrassing: Martin, Billy en Take.

English Version:

We are seated in the Haitinkzaal of the CvA for the 2nd round of the National Viola Competition. There is a buzz of excitement among the fans of the eight selected semifinalists.

Evgeniya Peschanskaya plays the C minor sonata by Röntgen. This is one of my favourite viola sonatas. The first movement is full of temperament. The second movement has this beautiful melancholic atmosphere typical of Röntgen. And then a wonderful recitativo in C major appears, blossoming love! Unfortunately her left hand falters in the final and decisive climb to the high note, a pity! The weird bitonal scherzo works fine, and the fourth movement sees the return of the passion from the first movement. I had hoped for a bit more sound production around the various climaxes in this piece.

Next she plays the solo sonata op. 31.4 by Hindemith, with a first movement that for a large part consists of double-stop arpeggios with resonances on the open A- and D-strings. This is a big athletic feat for the left hand, but she is struggling a bit with the intonation, and as a result the intended resonances are sometimes not heard. She bravely fights her way to the finish.

The next candidate is Hessel Moeselaar, he plays the Penderecki Cadenza with alternations of outward energy and silent introspection. Here and there there are some rough spots in the sound, but his concentration is intense. He is jerked awake by the enthousiastic applause. The Badings sonata is very beautiful and yet not often heard. The first movement has a triumphant opening theme. After this introductory section however, Hessel seems a bit unsure of his direction. At the recapitulation of the main theme, he recovers. He takes the feeling of relief with him into the more lyric opening of the 2nd movement, which is very pleasing. There is a scherzo-like section that brings us to a tempestuous closure of the sonata, with a landscape reminiscent of the first movement. Well played!

Martin Moriarty plays the 1st cello suite by Britten. This transcription by Nobuko Imai offers interesting new repertoire for violists. His performance is also very enjoyable. The last movement “Moto Perpetuo e Canto Quarto” particularly triggers my interest. The subsequent Bax viola sonata has a very beautiful opening theme, an English folk song. In my view, Martin could have achieved more variety of tone production here. In the technical sense there is not much to complain about, he has got the stuff well sorted out. The second movement has a very catchy and energetic dancing theme, which floats on top of an ominous “Jaws”-like ostinato in the piano. I also need to mention the body language of this man. He regularly stands like a compressed spring, and he does not shy away from dramatic movements. It looks emotionally authentic to me, but now and then it undeniably affect his playing, in a negative sense. But this is by all means a fascinating player!

Lara Albesano starts with the 1st Martinu sonata. She has a very beautiful sound and a calm appearance on stage. Also in the second movement, where musical fireworks take place, she keeps her head cool. Her playing is carefully curated, but I do miss a bit of Rumanian temper – which is now supplied mostly by the Dutch guy at the piano (Daniël Kramer), who by the way has his hands full with this piece. And then, Hindemith’s beautiful opus 25.1 (solo sonata). Her phrasing in the 1st movement misses a number of nice musical opportunities, in my view. Her rendition of the calm 3rd movement hits the right mood. And she goes on to play the infamous 4th movement (with the subtitle “Tonschönheid ist Nebensache”) at a ferocious speed, which gets the adrenaline flowing for sure. The soothing last movement (with echoes of pain) is performed very beautifully.

After a short lunch break we are ready for Lotus de Vries: she, too, plays Martinu. Her rendition is quite a bit less perfect than Lara’s, but is on the other hand more musically interesting. Her chose solo piece is the 1st Reger suite. At this point I am forced to consider a difficulty for the jury in this round: How do you compare such a Reger with the Hindemiths, the Penderecki and the Britten solo pieces? This is a very different music. I feel much less depth in this composition, it seems more like an etude that got out of hand. Don’t get me wrong, she plays it very well.

William “Billy” Murray plays exactly the same programme as Lara before, but in the opposite order, starting with Hindemith op. 25.1. He has clearly played this piece by heart countless times already, because he’s not so preoccupied with what is actually written on paper. Especially his rhythmic reading is at times very free. Furthermore he completely trust his Amati that it will produce something beautiful regardless, and he is visibly jolted when this charm fails to work. His Hindemith is overall less perfect than Lara’s, and also less virtuosic (a slower pace in the 4th movement), but it is never dull. He enjoys the sounds and the space he’s in, and produces a deeply personal interpretation. Subsequently he plays the Martinu. This, too, is far from technically perfect, but it is very enjoyable due to the sheer pleasure with which this man is playing. He knows very well what the music is all about. He modestly takes two steps back when there’s a solo for the pianist, all the while however silently mouthing the piano’s musical words. And he is one hundred percent present in the music, until the very last note.

The next candidate is Take Konoye. He starts with the Reger solo suite no.1. I was implying just then that this piece doesn’t interest me so much. But he manages to make it interesting, spotting and using opportunities to create extra profiles with sound and phrasings. And he has an almost perfect intonation and bow control. A masterpiece! He follows up with the Bax sonata, very musical and technically robust. I really have only one want: I would like to see him play with more abandon, daring to take some risks in search of an even bigger sound and even more passion in his playing. Just because he obviously already masters so much. But I fully realize that this is a lot to ask in a competition, with a spot in the final round at stake.

The last turn in this semifinal goes to Hannah Shaw, with the Ligeti sonata (two movements). Finally, here she generates a lot of sound in the Hora Lunga! At a certain point the music ascends to the very highest pitches where left-hand fingers are probing their way in resolutions of micrometers to find the right natural flageolets. Well done! In the 2nd movement (“Loop“) we hear all sorts of dissonant chords, it gets quite chaotic. I’m not very familiar with this piece so I will reserve my judgement for another time. She continues with the Bax sonata. Yesterday she played a blandish Enescu in a very brightly coloured shirt, but today she plays a colourful Bax, dressed in black. Can it be a coincidence? Her sound is very clean and pure, perhaps too pure. For her, too, I would wish a bit more “guts”. Even in the exciting acceleration at the close of the 2nd movement, she doesn’t let herself go entirely.

Which of these 8 will play in the final on Sunday? The jury’s choice is not a big surprise for me: Martin, Billy and Take.